SEKTÖRÜN YARASI : ESNAF KURYE MODELİ
24 Nisan 2021 Cumartesi 01:17

Türkiye’nin ilk ve tek trafik radyosu, Radyo Trafikte yayınlanan Trafik Kürsüsü programında bu hafta Motosikletli Kuryeler Derneği Başkanı Mustafa Özdemir oldu. Son bir yıl içerisinde sadece pandemi döneminde meydana gelen kazalarda 200’e yakın motosikletli kuryenin hayatını kaybettiğini söyleyen Özdemir, Radyo Trafik Haber Müdürü Kerim Öztürk ve TRAP Derneği kurucu üyesi Yeşim Ayöz’ün sorularını yanıtladı.

Özellikle pandemi döneminde hayatın vazgeçilmez parçalarından biri haline gelen motosikletli kuryelerin sorunları ve sektörde yaşanan sıkıntıları anlatan Motosikletli Kuryeler Derneği Başkanı Mustafa Özdemir, en büyük sorunun ehliyeti olan herkesin kurye olabilmesi olduğunu belirtti.

MESLEKİ YETERLİLİK BELGESİ ŞART

Radyo Trafik’e özel açıklamalar yapan Mustafa Özdemir, Motosikletli Kuryeler Derneği olarak motosikletli kurye olabilmek için bir mesleki yeterlilik belgesi zorunluluğu için tüm çalışmaları tamamladıklarını söyledi. “Normal şartlarda A1, A2 hatta 50 cc altı motorlar için A1 ve A2 istenmediği için B ehliyeti olan bir insan bile herhangi bir yerde işe girebiliyor” diyen Özdemir, bu durumun önlenmesi, kazaların önüne geçilmesi için mesleki yeterlilik belgesinin bir an evvel kanunen zorunlu tutulması gerektiğini ifade etti. Özdemir sözlerine şöyle devam etti : “Mesleki yeterlilik belgesi zorunlu olmalı, hatta bunun öncesinde belli bir eğitim şartı koyulmalı. Kişinin psikoteknik, uyuşturucu bağımlılığı var mı gibi bunların hepsinin denetlenmesi gerekiyor. Aksi takdirde sadece belgeyi almanın da bir hükmü yok... Önüne gelen alsın yine kuryelik yapsın. Bu işin bir an önce hızlandırılıp mecbur hale getirilmesi lazım. Bugün ticari araçları kullanan birine nasıl SRC lazımsa, motosikletli kurye yapacak kişinin de bu belgeye sahip olması gerekiyor. Bunun öncesinde bir eğitim almak gerekiyor. Bir sınava girip hadi mesleki yeterlilik alıyım diyemezsin. O belgeyi almak içinde bir eğitimden geçmek gerekiyor, o zeminde hazır. Şu an sadece beklenen bir yönetmelikle tehlikeli meslek sınıfına alınması gerekiyor.“

TRAFİKTE SORUNUN NEDENİ DE EĞİTİMSİZLİK

Mesleki yeterlilik belgesi ile birlikte bir motosiklet eğitimi alınmasının trafik açısından da önemine değinen Mustafa Özdemir, 17 yaşındaki bir çocuğun bile bu mesleğe girdiğini, bu gençlerin eğitimsiz ve bilinçsizce motosiklet kullanarak hem kendi hem de başkalarının hayatlarını riske ettiğini söyledi. Özdemir; “Eğitim olmaz ve her önüne gelen bu işi yaparsa, kaldırımlardan atlayanı da görürsün, yaya yolunda gideni de görürsün, bisiklet yolunda gideni de görürsünüz. Çünkü bunların öyle bir donanımı yok, altyapısı yok, eğitim almışlığı yok çünkü hepsi bu süreçte bu mesleğe girmiştir. Nasıl ki ağır vasıtalarda 22 yaşından önce ehliyet alamıyorsunuz. Motosiklet için de benzer bir durum getirilmeli…” ifadelerini kullandı.

“ŞİRKETLER DE YETERİ KADAR DENETLENMİYOR!”

Motosikletli kuryelerin sorunlarından bir tanesini de bu işi yapan şirketlerin yeterli donanıma sahip olmaması olduğunu belirten Motosikletli Kuryeler Derneği Başkanı Mustafa Özdemir, yeterli denetim olmadığı için işi hakkıyla yapan, kuryelerin tüm haklarını veren firmaların rekabete dayanamayıp sektörden çekilmek zorunda kaldıklarını söyledi. Mustafa Özdemir; “2000’li yılların başında motosikletli kurye hizmeti veren şirketlere, şehir içi taşımacılık için P1 belgesi, şehirlerarası için P2 alma zorunluluğu getirildi. P1, bugün herhalde 100bin lira civarındadır P2 ‘de 200-300bin lira civarındadır diye tahmin ediyorum. Ben Ulaştırma Bakanlığına sordum; “P1’i almamış bir şirketin cezası nedir?” dedim. Dedikleri rakam bin lira ceza. Yani siz 10 yılda bir denk gelecek bir şirketi P1 kullanmadığı için yakalayacaksınız ve bin lira ceza keseceksiniz. İnsanlar neden alsın ki bu belgeyi? Kaldı ki bunun hakikaten denetleme mekanizması yok. Birisi şikâyet etmediği sürece kurye firmaları bunu almıyor ya da alanda nasıl olsa kimse gelmiyor bir daha neden güncelleyeyim diyor. Her şeyi hakkıyla yapan bir şirket örneğin, 5 liraya paket taşıyor, kuryenin bütün haklarını vermiş. Diğer taraftaki şirket kurye adına hiçbir şey yapmamış bunu 1 liraya taşıyor. Bunu denetleyen bir sistem olmayınca o firma piyasadan çekildi düşünün. Her şeyi düzgün olan firma piyasadan çekilmek zorunda kaldı.” İfadelerini kullandı.

ESNAF KURYE SİSTEMİ BÜYÜK HATA!

Sektörde “esnaf kurye” adı altında bir modelin oluştuğunu ve insanların aylık 8-10 bin lira gelir vaadiyle bu sisteme çekildiğini ama bu şekilde sektöre girenlerin hiçbir sosyal güvenliği olmadığını söyleyen Mustafa Özdemir, modelin şirketlerin kendi üstlerindeki sorumluluğu atmak için geliştirildiğini belirtti. Özdemir; “Az önce bahsettim ya eğitimsiz, tecrübesiz çünkü bunları yaşamadan öğrenemezler. Bir trafik kazası geçirdiklerinde 2-3-6 ay yatacaklarını hesap edemiyorlar. Bu yattıkları süreçte de bir kuruş para kazanamayacaklar, hiç bunların hesabına girmiyorlar. Yani işe başlayıp da aynı gün sakat kalan arkadaşlarım var benim. Bunlar bunu düşünmediği için balıklama atlıyorlar bu işe. Öbür tarafta işi yaptıran firmalar. Bir şey kaybetmiyor ki, nasıl olsa diyor benim altımda başka kuryeler var. O kurye ölmüş, sakat kalmış onu bağlamıyor. O cebine indireceği paraya bakıyor. Orada kuryenin sorumluluğundan kaçıyor. Aslında bu meslekle ilgili siz bugün motosikletli kurye Ltd.i. Şirketi açmaya kalktığınızda belirli şeyler isteniyor sizden. ODY, ÜDY, P1 falan isteniyor. Ama şahıs şirketi açarken bunların hiçbirini istemiyor çünkü o tanımların hiçbirine uymuyorsunuz. “ Dedi. Mustafa Özdemir ayrıca sektör içerisinde paket başı, saat başı, part-time, sigortasız çalışanların olduğunu da belirtti. Aklı başında olan biri sigortasız çalışmaz, aklı olan patronda sigortasız elaman çalıştırmaz diyen Özdemir, “çünkü bunu ispat ettiğinde işverene bedeli daha ağır olur.” İfadelerini kullandı.

Yayının tamamını YouTube TrafikTv kanalından izleyebilirsiniz...

 

@marmaratrafik